Tìm kiếm: 
Hướng dẫn kỹ thuật phòng trừ một số sâu, bệnh hại rau vụ Đông 2016
     Hiện nay, toàn tỉnh đã gieo trồng được 3790 ha rau các loại. Thời gian qua, thời tiết khô hạn, ít mưa là điều kiện thuận lợi cho một số sâu, bệnh hại gia tăng phát sinh gây hại. Để chủ động phòng trừ đảm bảo an toàn, hiệu quả cho sản xuất rau, Chi cục Trồng trọt và BVTV hướng dẫn kỹ thuật phòng trừ một số đối tượng sâu, bệnh chính trên một số cây rau như sau:

I. SÂU, BỆNH HẠI RAU HỌ THẬP TỰ

1. Sâu tơ

Sâu non có màu xanh nhạt, kích thước nhỏ, tuổi 1, 2 gặm ăn mặt dưới lá để lại lớp biểu bì mặt trên lá làm cho lá xơ xác. Tuổi lớn và mật độ cao sâu ăn nhiều lá xơ xác như màng tơ mất khả năng quang hợp giảm năng suất rõ rệt. Sâu non có thể nhả tơ và có tính kháng thuốc cao, vòng đời ngắn 16-26 ngày nên trong 1 vụ rau có nhiều lứa gây hại.

Biện pháp phòng trừ: Dọn sạch tàn dư cây trồng trước khi trồng vụ mới.  Trồng xen canh rau cải, su hào, bắp cải, súp lơ với các loại rau khác như: Hành, tỏi, cà chua,.. để xua đuổi trưởng thành đến đẻ trứng hoặc luân canh với cây lương thực. Khi mật độ sâu trên 20 con/m2 (giai đoạn cây con) hoặc trên 30 con/m2 (cây lớn) dùng sản phẩm sinh học có nguồn gốc Bt: Delfin, Biocin 16WP, Dipel 6.4WG… để phun trừ. Có thể dùng thuốc hóa học: Regent, Sherpa, Tasieu 1.9EC,… phun theo hướng dẫn trên bao bì, phun luân chuyển các loại thuốc để hạn chế tính kháng thuốc của sâu.

2. Bọ nhảy

Bọ nhảy trưởng thành hình bầu dục, màu đen bóng. Trên cánh cứng có 8  chấm xếp thành hàng lõm dọc cánh và 2 gân sọc màu trắng hình vỏ củ lạc.

Bọ nhảy trưởng thành ăn lá tạo thành những lỗ nhỏ li ti, khi mật độ cao có thể ăn hết cả gân lá làm cho lá rau xơ xác. Sâu non bọ nhảy sống dưới đất ăn hại rễ và củ tạo thành những đường lõm ngoằn ngoèo hay từng lỗ sâu, làm cho cây rau bị héo, dễ bị bệnh thối gốc, thối củ

 Biện pháp phòng trừ: Vệ sinh đồng ruộng, thu sạch tàn dư, cỏ dại để ủ phân. Luân canh với cây trồng khác họ thập tự, đặc biệt có hiệu quả khi luân canh với cây lúa nước. Những diện tích thường xuyên trồng rau họ thập tự, trước khi trồng mới ngâm đất trong nước khoảng 5-7 ngày để tiêu diệt sâu non bọ nhảy. Sử dụng phân chuồng ủ hoai mục có tác dụng tiêu diệt ấu trùng. Bón 20-30 kg vôi bột /1 sào vào đất trước khi trồng. Khi thu hoạch nên chừa lại một diện tích nhỏ ở giữa ruộng để thu hút bọ nhảy tập trung vào đó rồi phun xịt thuốc tiêu diệt nhằm hạn chế mật độ bọ nhảy cho vụ sau. Dùng các loại thuốc Biocin 16WP, DuPontTM Prevathon® 35WG, Shertin 1.8EC,... phun khi mật độ bọ nhảy 20c/m2, phun vào chiều tối hoặc sáng sớm bọ nhảy ít hoạt động sẽ hiệu quả hơn, phun vòng tròn từ ngoài vào trong.

3. Bệnh thối nhũn

 Bệnh do vi khuẩn gây ra, vết bệnh ban đầu là vết nhũn nhỏ, có màu nâu hoặc đen, sau đó vi khuẩn xâm nhập vào mạch nhựa đi vào thân cây làm thối mềm phần trong của cây, bệnh nặng làm cả cây bị thối nhũn.

 Biện phòng trừ hiệu quả: Vệ sinh đồng ruộng, thu dọn tàn dư cây trồng, rắc 20-30 kg vôi bột / 1 sào trước khi trồng, bón phân cân đối, thăm đồng thường xuyên để phát hiện bệnh sớm. Khi bệnh chớm xuất hiện, sử dụng các loại thuốc đặc hiệu để phun nhằm hạn chế bệnh lây lan gây hại như: Kasumil 2L, Staner 20WP, DuPontTM KocideÒ 46.1 WG...

4. Bệnh sương mai

Bệnh do nấm gây hại, bệnh gây hại từ khi cây còn nhỏ trong vườn ươm cho đến khi cây lớn. Trên lá mầm và các lá thật của cây xuất hiện những đốm nhỏ màu vàng hoặc nâu. Trên cây lớn vết bệnh là những đốm tròn hoặc hình dạng bất định màu vàng nâu, trên đó có lớp mốc như lông mịn màu xanh đen. Vết bệnh ở dưới mặt lá được bao phủ một lớp trắng như sương. Sau một thời gian vết bệnh khô lại, có màu nâu hoặc đen. Các vết bệnh lan rộng liên kết với nhau thành mảng cháy lớn trên lá, lá vàng và rụng

Biện pháp phòng trừ:  Trồng thưa, làm luống cao, bón phân cân đối cho cây, không nên bón thừa đạm làm cây mềm yếu, dễ nhiễm bệnh. Thường xuyên vệ sinh đồng ruộng, làm sạch cỏ dại, tỉa bỏ các lá già, thu gom tàn dư cây trồng sau khi thu hoạch. Khi bệnh mới xuất hiện dùng các thuốc: Ridomil Gol 68WP, Daconil 500SC, Score 250EC, Topsin…

II. SÂU, BỆNH HẠI CÂY HỌ CÀ

1. Bọ trĩ:                                                                                                                              

Trưởng thành rất nhỏ, màu vàng nhạt, đuôi nhọn, cánh dài và mảnh, xung quanh cánh có nhiều lông tơ. Sâu non không cánh, hình dạng giống trưởng thành, màu xanh vàng nhạt.

Bọ trĩ chích hút nhựa ở lá non, chồi non và nụ hoa làm lá vàng, lá non và cánh hoa biến dạng xoăn lại, cây sinh trưởng kém. Trên quả: vết chích có những chấm nhỏ nổi gờ. Bọ trĩ phát triển mạnh trong điều kiện khô hạn và nóng.

Vòng đời ngắn, trung bình 12-15 ngày, bọ trĩ có khả năng kháng thuốc cao.

 Biện pháp phòng trừ: Chăm sóc cho cây sinh trưởng tốt để hạn chế tác hại của bọ trĩ. Dùng bẫy dính màu vàng để diệt bọ trĩ trưởng thành. Bọ trĩ là loài côn trùng có khả năng kháng thuốc cao, vì vậy cần luân phiên thay đổi thuốc BVTV khi sử dụng, có thể dùng: Confidor 100SL, Regent 800 WDG, Amira 25WG… khi trên ruộng có 30% cây bị hại .

2. Nhện đỏ

 Nhện đỏ có kích thước cơ thể rất nhỏ, mình hình bầu dục, hơi nhọn lại ở đuôi, hai đốt cuối màu đỏ chói. Nhện mới nở có màu xanh nhạt.

Cả trưởng thành và ấu trùng đều sống tập trung ở mặt dưới phiến lá của những lá non và lá bánh tẻ. Nhện gây hại bằng cách liếm hút dịch của mô tế bào lá làm cho mặt trên của lá bị vàng loang lổ phồng rộp. Khi mật độ cao làm cho lá khô cháy.  Hoa và trái cũng bị nhện gây hại. Nhện đỏ hút chất dinh dưỡng trong trái làm cho trái bị vàng, sạm và nứt khi trái lớn. Hoa có thể bị thui, rụng.

Nhện đỏ thường phát sinh và gây hại nặng trong điều kiện thời tiết nóng và khô.

Biện pháp phòng trừ: Vệ sinh đồng ruộng, tiêu hủy triệt để tàn dư cây trồng. Tưới nước giữ ẩm cho cây trong điều kiện mùa khô, tưới phun mưa với áp lực mạnh khi mật độ nhện cao để rửa trôi nhện hạn chế mật độ nhện trên đồng ruộng. Dùng thuốc hóa học phun khi có 20% cây bị hại, có thể dùng: Ortus 5SC, Regent 800WP, Voliam targo 063SC, Detect 50WP… Nhện có tính kháng thuốc cao nên khi phun cần luân chuyển các loại thuốc.

3. Bệnh thán thư

Bệnh do nấm gây hại, vết bệnh lúc đầu là một đốm nhỏ hơi lõm, trên bề mặt vỏ quả sau đó lan rộng, vết bệnh thường có dạng vòng tròn đồng tâm, ở giữa vết bệnh có màu đen. Bệnh thán thư làm thối chồi non, chết cây con vườn ươm, làm thối quả, cây bệnh ít quả.

Biện pháp phòng trừ: Vệ sinh đồng ruộng, thu hái các quả bị bệnh đem tiêu huỷ. Luân canh cây trồng khác họ, không trồng cây họ cà liên tục trong 2 - 3 năm.  Chọn giống kháng bệnh. Tăng cường bón phân chuồng hoai mục. Tránh trồng trong mùa mưa. Sử dụng các loại thuốc sau:  Antracol 70WP, Daconil 500SC, Score 250EC,…. Theo hướng dẫn sử dụng trên bao bì.

4. Bệnh mốc sương

Bệnh do nấm gây ra, bệnh hại cả lá, thân và quả. Trên lá,vết bệnh đầu tiên thường xuất hiện ở mép lá, là những đốm nhỏ màu xanh tái ướt, sau lan vào phía trong phiến lá thành vết lớn, màu nâu, có ranh giới rõ rệt phần bệnh và phần khỏe. Ở mặt dưới lá, chỗ vết bệnh xuất hiện lớp mốc trắng như sương. Bệnh nặng có thể làm toàn bộ phiến lá bị khô. Vết bệnh trên thân cây không có hình dạng nhất định, màu nâu thẫm, hơi lõm, lan rộng bao quanh thân. Trên quả, vết bệnh thường xuất hiện ở phía trên của quả từ khi còn xanh, đó là những đốm màu xanh xám, sau vết bệnh lớn dần, chuyển màu nâu sẫm, hơi lõm xuống và nhăn nheo có rìa phân cách rõ rệt, bên trong trái bị thối nhũn.

Biện pháp phòng trừ: Luân canh với cây khác họ, không trồng các cây cùng họ cà (cà chua, ớt, khoai tây,…) nhiều vụ trong năm. Vệ sinh đồng ruộng, ngắt bỏ lá, quả bị bệnh nặng, thu dọn cây trồng sau thu hoạch. Chọn sử dụng giống kháng bệnh. Khi có gió mùa, kèm theo mưa phùn hoặc sương giá nên phun thuốc phòng bệnh. Phun thuốc gốc đồng như Zincopper 50WP, Mancozeb 80WP, Zineb 80WP,….

5. Bệnh héo xanh

Bệnh do vi khuẩn gây hại. Triệu chứng tác hại điển hình là cây đang sinh trưởng bình thường đột ngột bị héo trong khi lá vẫn còn xanh. Ban ngày khi trời nắng lá héo, ban đêm tươi lại, sau 2-3 ngày như vậy cây bị chết hẳn. Thân cây bị bệnh thối mềm. Cắt ngang gốc thân cây thấy mạch dẫn có màu nâu rất rõ, ấn mạnh gần mặt cắt sẽ tiết ra chất dịch vi khuẩn màu trắng đục

Biện pháp phòng trừ: Luân canh với cây trồng khác họ. Bón 20-30kg vôi bột /1 sào trước khi trồng. Trồng giống kháng bệnh. Ngâm hạt giống trong nước nóng 540C khoảng 25 phút. Không gieo cây con trên đất đã có cây bệnh. Nhổ bỏ cây bị bệnh đem tiêu hủy, rắc vôi bột vào gốc tiêu diệt vi khuẩn. Khi cây chớm bị bệnh dùng một trong các thuốc sau để phun: Kasumil 2 L, Staner 20WP, Kasuran 50WP…..

6. Bệnh héo vàng

Bệnh do nấm gây ra. Bệnh gây hại trong mọi giai đoạn sinh trưởng nhưng thường thấy từ khi cây bắt đầu có hoa trở đi. Triệu chứng điển hình là lá biến vàng và héo dần từ lá phía dưới trở lên, cây sinh trưởng kém, cuối cùng toàn cây héo chết. Ở gốc cây bị bệnh, vết bệnh màu nâu hoặc xám nhạt bao quanh gốc gây hiện tượng khô tóp lại, thường trên vết bệnh có phủ lớp nấm trắng thưa.

 Bệnh phát triển mạnh ở điều kiện khí hậu ấm áp, nhiệt độ 300C. Ruộng đất cát, chua, thiếu đạm và lân thường bị bệnh nặng.

Biện pháp phòng trừ: Luân canh cây trồng khác họ. Trồng cà chua gốc ghép với cà tím để hạn chế bệnh. Bón đầy đủ, cân đối các loại phân, tăng cường bón vôi. Cây mới bị bệnh, vun gốc cao, chăm sóc tốt có thể hồi phục. Nhổ bỏ cây bệnh nặng. Phun thuốc Mancozeb 80WP, Tilt super 300ND, Daconil 72WP,…. khi bệnh chớm xuất hiện

7. Bệnh xoăn vàng lá

Bệnh do vi rút gây hại. Bệnh xuất hiện từ khi cây còn nhỏ cho đến khi thu hoạch, phổ biến nhất lúc cây bắt đầu ra hoa. Cây bị bệnh lá biến màu vàng nhạt trong khi gân lá còn xanh tạo thành những vết xanh vàng loang lổ, lá nhỏ lại, quăn queo và thô cứng, các lá ngọn bị xoăn, cây sinh trưởng kém, thấp nhỏ, phân nhiều nhánh thấp, còi cọc không phát triển được. Cây bị bệnh sớm và nặng có thể chết. Nếu bị muộn và nhẹ thì những lá non ra sau mới bị xoăn, cây có thể ra hoa và quả nhưng rụng nhiều, quả nhỏ, méo mó, cứng, chất lượng kém.

Bọ phấn là môi giới truyền bệnh.

Biện pháp phòng trừ: Dùng giống kháng bệnh. Vệ sinh đồng ruộng, bón phân cân đối, không bón nhiều đạm. Không trồng cà chua gần ruộng trồng Khoai tây, bầu bí. Nhổ bỏ cây bệnh, đưa ra xa ruộng tiêu hủy. Phun thuốc Actara 25WG, Hopsan 75EC, Detect 50WP… trừ bọ phấn trắng khi trên ruộng xuất hiện cây bị bệnh.

VI. BỆNH TRÊN CÂY HỌ BẦU BÍ, DƯA CHUỘT

1. Bệnh phấn trắng

Bệnh hại chủ yếu trên lá, đôi khi xuất hiện trên cuống lá và thân. Trên lá vết bệnh lúc đầu là những đốm nhỏ màu xanh xám, sau lớn dần không có hình dạng rõ rệt, trên mặt vết bệnh lúc đầu có lớp phấn trắng, sau chuyển màu xám và có những hạt nhỏ màu đen. Lá bị bệnh sớm vàng, khô và rụng. Cây bị bệnh sinh trưởng yếu, phẩm chất kém, năng suất thấp. Bệnh thường hại từ lá già lan dần lên lá bánh tẻ, lá non.

Biện pháp phòng trừ: Vệ sinh đồng ruộng. Thường xuyên tỉa bỏ lá già, lá bệnh tạo ruộng thông thoáng. Dùng các thuốc: Score 250EC, Topsin M 70WP, Anvil 5SC,… để phun trừ bệnh phấn trắng.

2. Bệnh giả sương mai

Bệnh phát sinh gây hại trên tất cả các bộ phận của cây, nhưng phổ biến nhất là trên lá. Vết bệnh ban đầu là những chấm nhỏ, không màu hoặc màu xanh nhạt sau đó chuyển sang màu xanh vàng đến nâu nhạt, hình tròn đa giác hoặc hình bất định. Vết bệnh nằm rải rác trên lá hoặc nằm dọc các gân lá thường có góc cạnh và bị giới hạn bởi các gân lá.

Khi gặp điều kiện thời tiết thuận lợi (mưa phùn, nhiệt độ tương đối thấp), quan sát mặt dưới lá, chỗ vết bệnh thường thấy một lớp nấm mọc thưa, màu trắng xám (nên dễ nhầm lẫn với bệnh phấn trắng), bệnh nặng gây rách các mô tế bào, thậm chí làm lá biến dạng, cây phát triển yếu, toàn lá héo khô và chết. Bệnh giả sương mai thường phát triển và gây hại mạnh ở mặt dưới của lá. Khi nhìn phía trên xuống chỉ thấy những đốm vàng loang lổ.

Biện pháp phòng trừ: Vệ sinh đồng ruộng, thu dọn tàn dư cây trồng. Trồng luân canh với cây khác họ. Mật độ trồng thưa hợp lý không quá dày. Bón phân cân đối, khi bệnh phát sinh nên ngừng bón phân đạm. Dùng thuốc khi bệnh chớm xuất hiện Zineb 80WP, Mancozeb 80WP, Ridomil Gold 68WP, Topsin–M 70WP, Anvil 5SC, Score 250EC,…

Ngoài ra cần chú ý bệnh héo xanh, bệnh sương mai, bệnh xoăn vàng lá, bọ trĩ, nhện đỏ gây hại để kịp thời phòng trừ như hướng dẫn trên cây họ cà.

Ghi chú: Khi phun thuốc phải tuân thủ theo nguyên tắc 4 đúng.

Ngày đăng: 28-10-2016 - Tác giả:Chi cục Trồng trọt và BVTV Vĩnh Phúc - Số lần được xem: 2326


 CỔNG GIAO TIẾP ĐIỆN TỬ SỞ NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VĨNH PHÚC  

Giấy phép xuất bản số: 154/GP–TTĐT, cấp ngày 18/10/2012 của Cục quản lý Phát thanh, truyền hình và Thông tin điện tử

Chịu trách nhiệm: Ông Nguyễn Tiến Phong – Giám đốc Sở Nông nghiệp và PTNT Vĩnh Phúc

Trụ sở: Đường Nguyễn Viết Xuân, phường Đống Đa, TP. Vĩnh Yên, tỉnh Vĩnh Phúc

ĐT: 0211.3862516;      Fax: 0211.3860683,      Email: sonnptnt@vinhphuc.gov.vn